ITEM METADATA RECORD
Title: De greep van de wetgever op de rechter
Authors: Schollen, Peter
Issue Date: 28-Aug-2007
Abstract: 1. In mijn studie over “de greep van de wetgever op de rechter” heb ik een poging ondernomen om op een juridisch-empirische wijze de intuïtie te onderzoeken dat de hedendaagse “post-legalistische” rechter zich (steeds makkelijker) kan onttrekken aan de richtlijnen van de wetgever. Deze problematiek werd zowel vanuit de juridische beginselen als op een praktische wijze benaderd doorheen een studie van geselecteerde casussen. De keuze van het onderzoeksonderwerp vond zijn oorsprong in een verwondering van mijn kant over een opvatting van recht waarmee ik in gesprekken met studenten en met academici herhaaldelijk geconfronteerd werd, en die een zekere bevestiging leek te vinden in de literatuur, met bijdragen als die van Kruithof over de “gouvernement des juges in het verbintenissenrecht”, of die van Perin met zijn drie “grondwetgevende machten”. Die opvatting is eenvoudig: het gaat om de gedachte dat de wetgever zijn greep verloren heeft op de rechters en dat die zich steeds makkelijker kunnen en durven onttrekken aan de wettelijke richtlijnen en zich niet te beroerd voelen om de oplossingen van de wetgever ter discussie te stellen, waar zij dat nodig achten,
Table of Contents: INLEIDING 1
DEEL I. DE THEORIE 10
EERSTE HOOFDSTUK. RECHTER EN WETGEVER IN HET CONSTITUTIONEEL SYSTEEM 10
A. Soevereiniteit 11
B. Grondwettelijke staat 13
C. Democratie 16
D. Machtenscheiding 22
E. Wetgeven als eerste staatsmacht 28
F. Recht spreken als (groten)deels gebonden bevoegdheid 34
HOOFDSTUK 2: INSTITUTIONELE WAARBORGEN 48
A. Lagere rechtscolleges 51
B. Het hoogste rechtscollege: het Hof van Cassatie 59
C. Een bijzonder hof: het Grondwettelijk Hof 69
D. Pro memorie: Raad van State (afdeling bestuursrechtspraak) en de overige administratieve rechtscolleges 74
DEEL II. …EN DE PRAKTIJK 78
EERSTE HOOFDSTUK. CONFRONTATIE MET DE PRAKTIJK VAN DE RECHTSVORMING 78
A. Onderzoeksopzet 79
B. Onderzoeksresultaten: overleg met specialisten 84
C. Onderzoeksresultaten: gevallenstudie - vooruitblik 88
HOOFDSTUK 2. TUSSEN DROOM EN DAAD… 89
A. Administratief recht: de herstelvordering in het Decreet Organisatie Ruimtelijke Ordening 89
B. Strafprocesrecht: het aanhouden van de burgerlijke belangen door de politierechtbank 99
C. Personen- en familierecht: de wijziging van de overeenkomst met betrekking tot de kinderen na echtscheiding door onderlinge toestemming 107
D. Vennootschapsrecht: de naam van de vennootschap 113
E. Besluit 120
HOOFDSTUK 3. ALLES KAN BETER… 122
A. Familiaal vermogensrecht: het opstellen van de fictieve massa van de nalatenschap 123
B. Arbeidsrecht: het wijzigingsbeding in arbeidsovereenkomsten 133
C. Internationaal privaatrecht: de aanknopingsfactor in geval van verschillende nationaliteit bij huwelijk en huwelijksvermogensrecht 141
D. Bijzondere overeenkomstenrecht: het beding ten behoeve van een derde 153
E. Gerechtelijk privaatrecht: gedinginleiding bij dagvaarding als “regel van de rechterlijke organisatie” 162
F. Besluit 177
HOOFDSTUK 4. WAT WE ZELF DOEN… 179
A. Strafrecht: het aanwerven van meerderjarigen voor ontucht of prostitutie 180
B. Zekerheden- en executierecht: de terugvorderbaarheid van advocatenkosten 187
C. Staatsrecht: het recht op sociale bijstand van regularisatieaanvragers 199
D. Verbintenissenrecht: de eenzijdige ontbinding wegens wanprestatie 214
E. Socialezekerheidsrecht: het onvrijwillige karakter van de werkloosheid 226
F. Besluit 236
HOOFDSTUK 5. UITLEIDING VAN HET TWEEDE DEEL 239
DEEL III. OVER SCHOENMAKERS EN HUN LEESTEN 243
EERSTE HOOFDSTUK. EEN “GOUVERNEMENT DES JUGES”? 243
HOOFDSTUK 2. NAAR EEN OPEN DIALOOG TUSSEN DE WETGEVER EN DE RECHTER? 261
BIBLIOGRAFIE 270
URI: 
Publication status: published
KU Leuven publication type: TH
Appears in Collections:Research Unit Public Law - miscellaneous
Centre for Juridical Logic (-)

Files in This Item:
File Description Status SizeFormat
doctoraat.pdf Published 1074KbAdobe PDFView/Open

 


All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.