ITEM METADATA RECORD
Title: De schaduwzijde van de vooruitgang in Nederlandstalige typebeschrijvingen
Authors: Bemong, Nele # ×
Issue Date: 2010
Series Title: Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde issue:2 pages:27-52
Abstract: De schaduwzijde van de vooruitgang en de industrialisering was niet alleen een belangrijk thema in negentiende-eeuwse zedenromans die wantoestanden in de maatschappij (zoals de uitbuiting van de arbeidersklasse) aan de kaak stelden. Ook in de typebeschrijving of karakterschets, een genre dat in de Nederlandse literatuur (samen met de fysiologie) een korte bloei kende in de jaren 1840, was het thema aanwezig. In een aantal typebeschrijvingen worden de recente technologische en industriële ontwikkelingen zelfs verantwoordelijk gesteld voor het dreigende uitsterven van bepaalde sociale en beroepsgroepen, en dus van allerlei types. De voornaamste oorzaak ligt in de ‘gelijkmaking’, de uniformiserende tendens die het gevolg is van de technologische vernieuwingen, en vooral van de vernieuwingen in de transportsector: de komst van de stoomtrein heeft immers ‘van gansch een land eene enkele buurt’ gemaakt, en de verschillen tussen naties en beroepsgroepen verdwijnen hoe langer hoe meer. De nakende verdwijning van de verschillende types houdt op haar beurt verstrekkende gevolgen in voor de literatuur: precies het genre van de typebeschrijving wordt namelijk in zijn voortbestaan bedreigd omdat er geen onderwerpen voor de schetsen meer dreigen over te blijven. Deze bijdrage onderzoekt hoe het genre op deze dreiging reageerde.

The drawback of progress and industrialization was not only an important theme in nineteenth-century novels of manners that denounced social abuses in society (such as the exploitation of the working class). It was also present in the ‘type description’ (portraits or sketches of different types), a genre that flourished shortly in Dutch literature (along with the physiologies) in the 1840s. In a number of these texts, recent technological and industrial developments are even held responsible for the imminent disappearance of certain social and professional groups, and thus of all kinds of types. The main cause lies in the ‘levelling’, the unifying trend that results from technological innovations, especially from the innovations in transport: the advent of the steam train has turned ‘an entire country into a single neighbourhood’, and differences between nations and professions disappear ever more. The imminent disappearance of the various types in turn has far-reaching implications for the literary system: precisely the type description is threatened in its very existence because of the risk that there will be no more characteristic types left to describe. This contribution examines how the genre responded to this threat.
ISSN: 0770-786X
VABB publication type: VABB-1
Publication status: published
KU Leuven publication type: IT
Appears in Collections:Dutch Literature @ Leuven (-)
× corresponding author
# (joint) last author

Files in This Item:
File Description Status SizeFormat
93746_V&M_2010-1_03_Bemong.pdfMain article - proofprint Published 880KbAdobe PDFView/Open Request a copy

These files are only available to some KU Leuven Association staff members

 




All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.