ITEM METADATA RECORD
Title: Exploring the impact of medication information for psychiatric patients at hospital discharge
Other Titles: De Impact van gerichte informatie over geneesmiddelen aan gehospitaliseerde psychiatrische patiënten bij ontslag uit het ziekenhuis
Authors: Desplenter, Siska
Issue Date: 9-Dec-2009
Abstract: Uit de titel van deze doctoraatsthesis ‘Studie van de impact van gediffe rentieerde informatie over geneesmiddelen voor psychiatrische patiënten bij ontslag uit het ziekenhuis’ kunnen drie sleutelbegrippen geïdentific eerd worden. Als eerste element spitst dit doctoraatsonderzoek zich toe op patiënten met een geestelijk gezondheidsprobleem en meer specifiek op patiënten die een majeure depressieve episode doormaken. Een grote groe p mensen (prevalentie 15-34%) maakt ooit een majeure depressieve episode door in hun leven en deze kan een belangrijke impact hebben op het func tioneren en in het dagelijkse leven. Ten tweede bestuderen we geneesmidd eleninformatie. Geneesmiddelen vervullen vaak een belangrijke rol in de behandeling van een majeure depressieve episode. Het is aangewezen dat p atiënten goed geïnformeerd zijn over hun geneesmiddelen zodat ze een geï nformeerde keuze over hun farmacotherapie kunnen maken en zodat een succ esvolle therapie mogelijk wordt. De nood aan informatie over geneesmidde len verschilt van (psychiatrische) patiënt tot (psychiatrische) patiënt. Als derde element focussen we ons op het transitiemoment bij ontslag ui t het ziekenhuis. Dit ogenblik is een kritisch moment in de zorg wegens een mogelijks risico op het onderbreken van de zorg. De centrale hypothese van dit doctoraatsonderzoek is dat gedifferentieer de informatievoorziening over geneesmiddelen, naargelang de behoefte van de patiënt, meer effect sorteert voor het welslagen van de medicamenteu ze therapie, het welzijn van de patiënt en de kosten van de medische ver zorging dan ongedifferentieerde informatie. Deze centrale hypothese werd in de empirische studie GIPPOZ onderzocht (Hoofdstuk 6). Daa r weinig onderzoek uitgevoerd werd in het domein van geneesmiddeleninfor matie in Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen, werd voor een verkennende benadering gekozen. De verschillende onderzoeksluiken, de design en de m ethodologie weerspiegelen deze benadering. Voordat de GIPPOZ-studie opgezet werd, werd een internationale literatuu rstudie uitgevoerd naar de beschikbare evidentie over educatieve interve nties over geneesmiddelen in een psychiatrische populatie. Negentien het erogene studies werden ingesloten. Een positief effect op therapietrouw en kennis werd gevonden in de meerderheid van de studies. Slechts weinig studies evalueerden klinische en humanistische eindpunten. Geen enkele studie evalueerde economische eindpunten. (Hoofdstuk 3) GIPPOZ wou patiënten met een majeure depressieve episode informeren over hun behandeling met antidepressiva en dit in functie van hun informatie behoefte. De ziekenhuisapotheker besprak de behandeling met antidepressi va aan de hand van een folder over de voorgeschreven antidepressiva. Voo r de start van de GIPPOZ-studie werd de folder over de SSRI antidepressi va geëvalueerd door patiënten die deze geneesmiddelen namen op begrijpba arheid, bruikbaarheid en kwaliteit van opbouw. Dit gebeurde aan de hand van de ‘Consumer Information Rating Form’. De studie toonde aan dat de S SRI folder goede leesbaarheidsscores had en dat de folder goed bevonden werd door de patiënten. Daarenboven werd gelijktijdig de Nederlandstalig e versie van de ‘Consumer Information Rating Form’ gevalideerd. (Hoofdstuk 4) De werking en de huidige praktijk voor behandeling van majeure depressie ve episodes werd bestudeerd in de 11 GIPPOZ-ziekenhuizen. Dit was noodza kelijk om een breder zicht te krijgen op de werking en de huidige prakti jk voor de behandeling van majeure depressieve episodes. (Hoofds tuk 5) Drie onderzoeksdomeinen werden geselecteerd: zorgpad voor de b ehandeling van majeure depressieve episodes, huidige praktijk voor infor matieverstrekking over antidepressiva voor patiënten opgenomen in het zi ekenhuis en beschrijving van ontslagmanagement. Deze drie elementen werd en gelijktijdig aan het GIPPOZ-onderzoek bestudeerd. De huidige behandeling voor patiënten met een majeure depressieve episod e in een psychiatrisch ziekenhuis werd in kaart gebracht via een kwalita tief onderzoek. De verschillende fases werden beschreven: oriëntatie, op name (bestaat uit observatie/diagnose en behandeling), ontslag en nazorg . Hoewel alle fases in alle ziekenhuizen geïdentificeerd werden, zijn ve rschillen op alle niveaus van het zorgpad aanwezig. Alle ziekenhuizen be nadrukten de individuele benadering in de behandeling van elke patiënt.& nbsp;(Deel 5.1) Semi-gestructureerde interviews met patiënten (n=17) en zorgverleners (n =46) werden uitgevoerd om de huidige aanpak over informatieverstrekking over antidepressiva te leren kennen. Patiënten kregen via verschillende kanalen informatie over hun antidepressiva. Informatie werd voornamelijk mondeling gegeven. Psychiaters en verpleegkundigen waren de sleutelfigu ren voor deze informatieverstrekking. Het geven van geneesmiddeleninform atie is eerder een ad hoc fenomeen dan wel een systematische interventie. Het belang van geneesmiddeleninformatie werd vooral belangr ijk gevonden voor het bereiken van therapietrouw met antidepressiva. Ver schillende randvoorwaarden en omstandigheden werden aangehaald: kwalitei t, hoeveelheid en vorm van de informatie; tijdstip; behandeling met anti depressiva als één luik binnen de behandeling van een majeure depre ssieve episode; houding en overtuiging tegenover antidepressiva en de re latie tussen zorgverlener en patiënt. Hoewel het besef van het belang va n de individuele benadering aanwezig is en inspanningen geleverd worden om informatie op maat van de patiënt te geven, is verbetering nog mogeli jk. (Deel 5.2) Ontslagmanagement in psychiatrische ziekenhuizen werd bestudeerd aan de hand van databanken van deze ziekenhuizen die in het kader van een overh eidsproject over ontslagmanagement opgebouwd werden. De databanken werde n bestudeerd om het profiel te beschrijven van patiënten die ontslagmana gement kregen en om de uitvoering van ontslagmanagement binnen deze ziek enhuizen te beschrijven. Patiënten die ontslagmanagement kregen (n=351) hadden een gelijkaardige verdeling van diagnoses in vergelijking met all e patiënten die op de desbetreffende afdelingen opgenomen werden (n=1306 ). Verschillen werden gezien bij patiënten die ontslagmanagement kregen tussen de verschillende diagnostische groepen: leeftijd, opnameduur, gez inssituatie, aanwezige thuishulp en leefomgeving. De uitvoering van onts lagmanagement toonde aan dat er inspanningen geleverd worden om patiënte n voor te bereiden en te ondersteunen naar ontslag toe: de graad van scr eening van patiënten (ongeveer 90%), de helft van de positief gescreende patiënten kreeg ontslagmanagement, aanwezigheid van een interdisciplina ir dossier (95.5%), organisatie van een zorgoverleg (55.9%), overmaken v an ontslagdocumenten (89.8%) en het tijdig bekend maken van de ontslagda tum (mediaan van 7 dagen). (Deel 5.3) Deze centrale hypothese werd in de empirische studie GIPPOZ onderzocht&n bsp;(Hoofdstuk 6). GIPPOZ is een acroniem voor ‘Gedifferentieerde Informatie voor Psychiatrische Patiënten bij Ontslag uit het Ziekenhuis’ . Deze hypothese werd specifiek bij patiënten met een majeure depressiev e episode bestudeerd bij ontslag uit het ziekenhuis. Therapietrouw was h et primaire eindpunt. Daarnaast werd deze interventie geëvalueerd volgen s het ECHO-model (Economic Clinical and Humanistic Outcomes), het secund aire eindpunt. Elf Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen werkten aan dit o nderzoek mee en konden 99 patiënten includeren. Patiënten werden opgevol gd via telefonische contacten ondanks het feit dat men het risico loopt op het uitvoeren van een bijkomende interventie (Hawthorne effect). Er w erden geen veranderingen in therapietrouw geobserveerd. Een positieve im pact van de gedifferentieerde aanpak werd gezien op productiviteitsverli es en op kosten voor consultaties bij zorgverleners. De studie kon geen impact aantonen op klinische of humanistische eindpunten. Ongeveer een d erde van de patiënten werd binnen het jaar opnieuw opgenomen. Na het uitvoeren van de GIPPOZ-studie werden de lokale onderzoekers uitg enodigd om deel te nemen aan een focusgesprek. Dit focusgesprek had tot doel om de ervaringen bij het deelnemen aan een dergelijke interventiest udie in kaart te brengen en om toekomstige initiatieven te formuleren. O ndanks de moeilijkheden die gepaard gingen bij het includeren van patiën ten en de soms moeilijke interdisciplinaire contacten, werd de deelname aan een klinische farmacie interventiestudie positief beoordeeld door de lokale onderzoekers. Positieve respons van patiënten, de individuele fo cus van de interventie, het verhoogde besef in ziekenhuizen voor het bel ang van geneesmiddeleninformatie voor patiënten alsook de persoonlijke o ntwikkeling droegen hiertoe bij. Toekomstige initiatieven werden positie f onthaald op voorwaarde dat deze binnen het huidige takenpakket haalbaa r zijn. (Deel 7.2) Documentair onderzoek werd uitgevoerd op de nota’s gemaakt tijdens de te lefonische opvolging van de GIPPOZ-patiënten en verzameld in het GIPPOZ- telefoondagboek. Dit onderzoek had tot doel om de evolutie van patiënten na ontslag te bestuderen alsook de factoren die bijdragen tot de toesta nd van de patiënt. Analyse van het telefoondagboek verschafte inzicht in de evolutie van gezondheidstoestand en welzijn van de patiënt. De studi e identificeerde op drie niveaus factoren die gerelateerd waren aan de t oestand van de patiënt: procesfactoren (overgang van ziekenhuis naar thu is, medische nazorg, terugkeer naar het werk en organisatie van het dage lijkse leven); individuele factoren (somatische en psychiatrische sympto men, farmacotherapie en ingesteldheid patiënt) en omgevingsfactoren (soc iale relaties, financiële problematiek, werk, vrijetijd en huisvesting). Documentonderzoek gaf ons een bruikbaar inzicht in hoe patiënten evolue erden na hun ontslag uit het ziekenhuis. (Deel 7.1) De resultaten van de GIPPOZ-studie, de evaluatiestudie van de folder en de studies naar de systeemfactoren van de ziekenhuizen (zorgpad, informa tieverstrekking en ontslagmanagement) leidden tot suggesties voor prakti jk: meer informatie geven aan patiënten over hun geneesmiddelen, aanpass en van de informatie aan de individuele nood van de patiënt, herhalen va n informatie en informatie op een meer systematische manier implementere n in de dagelijkse praktijk. Suggesties voor beleid zijn: het voorzien v an opleiding voor zorgverleners voor het opnemen van de taak van verstre kker van geneesmiddeleninformatie, het voorzien van de nodige middelen o m deze taak te volbrengen, het beschikbaar maken van criteria waaraan ge schreven informatie moet voldoen en het verder investeren in de ontwikke ling van ontslagmanagement. Er werden ook suggesties voor toekomstig ond erzoek geformuleerd: verdere studie naar de EID-schaal, bijkomend onderz oek naar de huidige informatieverstrekking (mate van patiëntgerichte zor g, types communicatiestijlen en mate van overeenstemming in voorkeuren v an communicatiestijlen), onderzoek naar de nazorg in ambulante zorg van patiënten met een majeure depressieve episode na ontslag uit het ziekenh uis en verder onderzoek naar de uitvoering van ontslagmanagement in psyc hiatrische ziekenhuizen. (Hoofdstuk 8)
Table of Contents: TABLE OF CONTENTS XI



LISTS XIX

List of abbreviations xxi
List of tables xxiii
List of figures xxv



SUMMARY XXVII



SAMENVATTING XXXV



CHAPTER 1: INTRODUCTION 1

1 Introduction to mental health 3
1.1 Definition of mental health 3
1.2 Mental health (problems) versus physical health (problems) 3
1.3 Mental health disorders: focus on major depressive episode in Belgium 3
1.4 Diagnosis of major depressive episode 4
1.5 Biopsychosocial depression model 5
1.6 Management of major depressive episode 5
2 Introduction to health education for patients 7
2.1 Definition of health education 7
2.2 Models in health education and health communication 8
2.3 Focus on education on medicines 8
2.4 Information desire on medicines 9
2.5 Information desire on medicines in a population with mental health problems 10
3 Seamless care 10
3.1 Definition of seamless care 10
3.2 Opportunities for seamless care in mental health care settings 11
4 Clinical pharmacy in mental health 12
4.1 Definition of clinical pharmacy 12
4.2 Role of the clinical pharmacist 13
4.3 Role of the clinical pharmacist in mental health 13



CHAPTER 2: RESEARCH SETTING, AIMS & HISTORY 15

1 VZA-Psychiatry network 17
2 Research aims & History of this PhD research 17
3 Participating Flemish psychiatric hospitals 20



CHAPTER 3: THE IMPACT OF INFORMING PSYCHIATRIC PATIENTS ABOUT THEIR MEDICATION:
A SYSTEMATIC REVIEW 23

1 Introduction 25
2 Aim of the review 25
3 Methods 26
3.1 Search strategy 26
3.2 Inclusion criteria 26
3.3 Outcome measures 27
3.4 Data analysis 28
3.5 Methodological quality 28
4 Results 29
4.1 Compliance 29
4.2 Knowledge 33
4.3 Economic outcome 34
4.4 Clinical outcome 34
4.5 Humanistic outcome 35
4.6 Quality of the evidence 35
5 Discussion 38
5.1 Implications for practice 38
5.2 Implications for research 40
6 Conclusion 40



CHAPTER 4: MEDICATION INFORMATION FOR FLEMISH INPATIENTS WITH MDE: EVALUATION AND CONSTRUCT VALIDITY OF THE CONSUMER INFORMATION RATING SCALE 43

1 Introduction 45
2 Aim 47
3 Methods 47
3.1 Indirect evaluation 47
3.2 Direct evaluation 47
3.2.1 Patient sample 47
3.2.2 Structured questionnaire 48
3.2.3 Data analysis 49
4 Results 50
4.1 Indirect evaluation 50
4.2 Direct evaluation 50
4.2.1 Descriptive analysis 50
4.2.2 Exploration of construct validity 53
5 Discussion 54
5.1 Discussion of the findings 54
5.2 Limitations 55
5.3 Strengths 56
6 Conclusion 56



CHAPTER 5: PSYCHIATRIC SETTING: SYSTEM FACTORS HOSPITALS 57


PART 5.1: CARE PROCESS FOR INPATIENTS WITH DEPRESSIVE EPISODE IN FLEMISH PSYCHIATRIC HOSPITALS: A QUALITATIVE STUDY 59

1 Introduction 61
2 Aim 62
3 Methods 62
3.1 Setting 62
3.2 Data collection 62
3.3 Data analysis 63
4 Results 63
5 Discussion 68
5.1 Discussion of the findings 68
5.2 Limitations 69
5.3 Strengths 70
5.4 Suggestions 71
6 Conclusions 71


PART 5.2: INFORMATION ON ANTIDEPRESSANTS FOR INPATIENTS OF PSYCHIATRIC HOSPITALS:
PATIENTS’ NEEDS VERSUS PRACTICE 73

1 Introduction 75
2 Aim 75
3 Methods 76
3.1 Semi-structured interviews 76
3.2 Participants 76
3.2.1 Health care professionals 76
3.2.2 Patients 77
3.3 Data collection 77
3.4 Data analysis 78
4 Results 79
4.1 Organisation of medication information in hospital 80
4.2 Medication information on demand of the patient 81
4.3 Medication information spontaneously provided by the HCP 81
4.4 Medication information for relatives 84
4.5 Evaluation of provided medication information 84
4.6 Interdisciplinary contacts on provided medication information 84
4.7 General topics concerning the provision of medication information 85
4.8 Satisfaction on current practice of medication information provision 88
5 Discussion 89
5.1 Patient-focused care 89
5.1.1 Communication 90
5.1.2 Concordance 91
5.1.3 Continuity of care 92
5.1.4 Seamless care 92
5.2 Limitations 93
5.3 Strengths 94
5.4 Suggestions 94
6 Conclusion 94


PART 5.3: DISCHARGE MANAGEMENT FOR PATIENTS IN FLEMISH PSYCHIATRIC HOSPITALS 97

1 Introduction 99
1.1 Background 99
1.2 Discharge management in Belgium 100
2 Study aims 101
3 Methods 101
3.1 Setting 101
3.2 Data collection 102
3.3 Data analysis 103
4 Results 104
5 Discussion 111
5.1 Discussion of the findings 111
5.2 Limitations 114
5.3 Strengths 115
6 Conclusion 115



CHAPTER 6: DIFFERENTIATED INFORMATION ON ANTIDEPRESSANTS AT HOSPITAL DISCHARGE:
THE GIPPOZ-STUDY 117

1 Introduction 119
2 Aim 120
3 Methods 121
3.1 Setting 121
3.2 Subjects 121
3.3 Study design 121
3.4 Study group allocation 122
3.5 Patient identification, approval and inclusion 123
3.6 Intervention 124
3.7 Training of the local investigators 125
3.8 Outcome measures 126
3.8.1 Compliance 127
3.8.2 Economic outcomes 127
3.8.3 Clinical outcomes 129
3.8.4 Humanistic outcomes 129
3.8.5 Antidepressant pharmacotherapy one year following discharge 130
3.9 Patient follow-up 130
3.10 Data management 131
3.11 Data analysis 131
4 Results 132
4.1 Participant flow 132
4.2 Delivery of intervention 135
4.2.1 Descirption of counseling sessions provided 135
4.2.2 Antidepressant pharmacotherapy at hospital discharge 135
4.3 Telephone follow-up contacts 136
4.4 Outcomes 136
4.4.1 Compliance 142
4.4.2 Information desire 143
4.4.3 Economic outcomes 144
4.4.4 Clinical outcomes 145
4.4.5 Humanistic outcomes 147
4.4.6 Readmissions 148
4.5 Antidepressant pharmacotherapy one year later 150
5 Discussion 150
5.1 Discussion of the findings and methods 150
5.1.1 The EID instrument 151
5.1.2 The patients 152
5.1.3 The local investigators 153
5.1.4 Behavior of patients 153
5.1.5 Outcomes 154
5.1.6 Outcomes of GIPPOZ versus literature review 156
5.2 Limitations 156
5.3 Strengths 157
6 Conclusion 158



CHAPTER 7: POST-GIPPOZ STUDIES 159


PART 7.1: PATIENTS WITH DEPRESSION AFTER HOSPITAL DISCHARGE:
THE GIPPOZ RESEARCHER DIARY 161

1 Background 163
2 Aim 163
3 Methods 163
3.1 Documentary research 163
3.2 Document: GIPPOZ researcher diary 163
3.3 Data analysis 164
4 Results 165
4.1 Process factors 166
4.1.1 Self caring process 166
4.1.2 The patient and the caring system 167
4.1.3 Resumption of work 167
4.1.4 Managing daily life 168
4.2 Individual factors 168
4.2.1 Symptom control 168
4.2.2 Medication 169
4.2.3 Personality 169
4.3 Environmental factors 169
4.3.1 Material environment 169
4.3.2 Social environment 170
5 Discussion 171
5.1 Discussion of the findings and methods 171
5.2 Limitations 174
5.3 Strengths 174
6 Conclusion 175


PART 7.2: CLINICAL PHARMACY INTERVENTION FOR PATIENTS WITH DEPRESSION AT HOSPITAL DISCHARGE: CONSTRAINTS AND PERSPECTIVES 177

1 Background 179
2 Aim 179
3 Methods 179
3.1 Focus group discussions 179
3.2 Participants 179
3.3 Data collection 180
3.4 Data analysis 181
4 Results 181
4.1 Negative experiences 182
4.2 Barriers 183
4.3 Positive experiences 184
4.4 Facilitators 185
4.5 Future initiatives for clinical pharmacy interventions in the psychiatric hospital setting 186
5 Discussion 188
5.1 Discussion of the findings 188
5.2 Limitations and strengths 191
6 Conclusion 192



CHAPTER 8: GENERAL DISCUSSION 193

1 Discussion of the methodology 195
1.1 Qualitative versus quantitative research methodology 195
1.2 Health outcomes research 196
2 Discussion of the findings 196
2.1 Population 196
2.2 Needs assessment 197
2.3 Intervention 197
2.4 Outcomes 198
3 Weaknesses and strengths of this PhD research 199
3.1 Weaknesses 199
3.2 Strengths 200
4 Suggestions for optimisation of medication information 202
4.1 Suggestions for practice 202
4.2 Suggestions for policy 204
4.3 Suggestions for research 204



CHAPTER 9: GENERAL CONCLUSION 207



PERSONAL PERSPECTIVE 211



REFERENCES 215



APPENDICES 233

Appendix 1: Flesch-Douma readability formulae 235
Appendix 2: SSRI Leaflet 236
Appendix 3: Dutch CIRF Questionnaire (adapted version) 238
Appendix 4: Dutch HADS Questionnaire 241
Appendix 5: Interview guide for health care professionals 243
Appendix 6: Interview guide for patients 246
Appendix 7: Calculations for the performance of discharge management on micro and meso level 248
Appendix 8: Dutch EID Questionnaire 249
Appendix 9: TCA Leaflet 250
Appendix 10: SNRI Leaflet 252
Appendix 11: Mirtazapine Leaflet 254
Appendix 12: Trazodone Leaflet 256
Appendix 13: Reboxetine Leaflet 258
Appendix 14: Bupropion Leaflet 260
Appendix 15: Dutch MMAS Questionnaire 262
Appendix 16: Dutch ADCQ Questionnaire 263
Appendix 17: Dutch WLD Questionnaire 267
Appendix 18: Dutch SCL-90 Somatic dimension Questionnaire 268
Appendix 19: Dutch Q-LES-Q Questionnaire (short form) 270
Appendix 20: Demographic characteristics of participating and non-participating patients 272
Appendix 21: Results of the linear model for repeated measures with hospitals nested and four covariates (substance related disorders, gastro-intestinal co morbidity, other co morbidity and number of admissions for depression in the past year) 276
Appendix 22: Top five of side effects at each measurement time 277
Appendix 23: Changes in antidepressant pharmacotherapy one year after discharge 278



PROFESSIONAL CAREER 279

1 List of original publications 281
1.1 Publications in international peer-reviewed journals 281
1.2 Publications in other journals 281
2 Presentations at conferences and published abstracts 281
3 International courses 284
Publication status: published
KU Leuven publication type: TH
Appears in Collections:Research Centre for Pharmaceutical Care and Pharmaco-economics (-)

Files in This Item:
File Status SizeFormat
PhD_Thesis_Desplenter_20091209.pdf Published 1709KbAdobe PDFView/Open Request a copy

These files are only available to some KU Leuven Association staff members

 




All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.