ITEM METADATA RECORD
Title: Spatial and temporal patterns of landslides in hilly regions. The Flemish Ardennes (Belgium)
Other Titles: Ruimtelijke en temporele patronen van grondverschuivingen in heuvelachtige gebieden. De Vlaamse Ardennen (België).
Authors: Van Den Eeckhaut, Miet
Issue Date: 29-May-2006
Abstract: Ruimtelijke en temporele patronen van grondverschuivingen in heuve lachtige gebieden – De Vlaamse Ardennen (België) In berggebieden over de hele wereld wordt intens onderzoek naar grondver schuivingen verricht. Soortgelijk onderzoek is relatief beperkt in heuve lachtige gebieden. In de Vlaamse Ardennen wordt echter in de lokale pers regelmatig schade gemeld ten gevolge van grondverschuivingen. Toch werd en de ligging, de controlerende en uitlokkende factoren, en het tijdstip van initiatie of reactivatie van deze grondverschuivingen nooit systema tisch onderzocht. Daarom is het bepalen en begrijpen van de ruimtelijke en temporele patronen van deze grondverschuivingen de hoofddoelstelling van dit proefschrift. Doordat het overgrote deel van de grondverschuivingen vandaag de dag dee ls of volledig onder bos liggen, waren een nauwkeurige terreinkartering en analyse van schaduw- en hoogtelijnenkaarten afgeleid van LIDAR (Light Detection and Ranging) nodig om de ligging van de grondverschuivingen t e kunnen achterhalen. De uiteindelijke inventariskaart, opgesteld voor e en studiegebied van 430 km&#178;, bevat 153 grote (&gt; 1 ha) grondverschuivinge n met een diep (&gt; 3 m) schuifvlak, voornamelijk rotationele verglijdinge n, en 51 kleine (< 1 ha) ondiepe (< 3 m) complexe verglijdingen. Samen b eslaan ze 1.5% van de totale oppervlakte van het studiegebied. Het total e volume aan materiaal verplaatst door de 153 grote grondverschuivingen (i.e. 36&#729;500&#729;000 tot 54&#729;800&#729;000 m&#179; of anders uitgedr ukt 850 tot 1&#729;275 m&#179;/ha) staat wel in schril contrast met de relati ef beperkte totale oppervlakte aan grondverschuivingen. Een meervoudig statistisch model dat rekening houdt met de beperkte oppe rvlakte ingenomen door grondverschuivingen, i.e. logistische regressie v oor zeldzame gebeurtenissen, toonde aan dat de erosiezones van grondvers chuivingen met een diep schuifvlak voornamelijk voorkomen op steile hell ingen (&gt; 0.20 m.m-1) en in kleirijke Tertiaire afzettingen zoals de Form atie van Tielt, en de Leden van Aalbeke en Moen van de Formatie van Kort rijk. De zeer goede modelresultaten lieten de productie van een gevoelig heidskaart voor grondverschuivingen in het studiegebied toe. Nu is het d e taak van de bevoegde overheden om aan iedere gevoeligheidsklasse een s pecifieke reglementering inzake landgebruik en landgebruiksveranderingen op te stellen. De analyse van de temporele patronen verliep moeizamer, aangezien er sle chts weinig data van reactivaties van oude en initiaties van recente gro ndverschuivingen gekend zijn. Hierdoor kon geen uitsluitsel gegeven word en omtrent de ouderdom en de uitlokkende factoren van de oude (zeker oud er dan 100 jaar) grondverschuivingen met een diep schuifvlak. De initiat ie van grote grondverschuivingen tijdens aardbevingen kan echter niet ui tgesloten worden. Voor de analyse van de recente (< 100 jaar) verglijdin gen werd een inventaris van grondverschuivingen opgesteld. De meeste inf ormatie werd verzameld door de analyse van krantenartikels en via interv iews met omwonenden. In totaal bevat de inventaris 59 evenementen die zi ch voorgedaan hebben tijdens 34 verschillende maanden. 75% van de evenem enten gebeurden tussen november en maart, met januari en februari als be langrijkste maanden. Grondverschuivingen werden voornamelijk gereactivee rd wanneer de maandelijkse neerslag hoger was dan 100 mm en de 12-maand cumulatieve neerslag hoger was dan 1000 mm. Aangezien de herhalingsperio de van dergelijke neerslagevenementen minder dan 5 jaar bedraagt, zijn d e meeste reactivaties dus geen zeldzame gebeurtenissen. Dit komt mede do or de invloed van menselijke ingrepen op of dichtbij de gereactiveerde s ites (o.a. afgraven van de voet van een helling of ophogen van de bovenh elling in het kader van constructiewerken, slecht onderhouden van draina ge grachten, graven van vijvers en zwembaden) die bijdragen tot een afna me van de stabiliteit op inherent instabiele hellingen. Deze foutieve me nselijke ingrepen tonen aan dat de lokale bevolking op de hoogte gebrach t moet worden van gepaste preventie- en remediëringsmaatregelen. Belangr ijk is echter wel dat niet alle grondverschuivingen in de Vlaamse Ardenn en regelmatig gereactiveerd worden, en dus een bedreiging vormen, en dat sommige oude grondverschuivingen onder bos met goed bewaarde morfologis che kenmerken, een hoge geowaarde hebben en aldus de bescherming als geo site verdienen. .
Publication status: published
KU Leuven publication type: TH
Appears in Collections:Division of Geography & Tourism

Files in This Item:

There are no files associated with this item.

Request a copy

 




All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.