ITEM METADATA RECORD
Title: Het respect voor de ander. De plaats van de tweede persoon in Ricoeurs ethiek
Authors: Anckaert, Luc # ×
Issue Date: 2001
Series Title: De uil van Minerva: tijdschrift voor geschiedenis en wijsbegeerte van de cultuur vol:17 issue:2 pages:79-94
Abstract: In het dialogische denken wordt een ternaire structuur ontwikkeld. De eerste persoon verschijnt als de op zichzelf besloten gestalte van de vrijheid; de tweede persoon als de interruptie van deze vrijheid door het ‘jij’ en de derde persoon als de objectieve orde waarbinnen de geappelleerde vrijheid zich ethisch kan engageren. Vanuit een afstand ten opzichte van het dialogische denken ontwikkelt Ricoeur een alternatief ternair schema. De subjectieve vrijheid bevindt zich op de semantische as met de objectieve betekenis en op de pragmatische as van de relatie met de ander. De ander wordt gekenmerkt door een zelfde dubbel-zinnigheid. Hierdoor wordt er een symmetrische ruimte mogelijk die een hermeneutiek van de ander toelaat. Nochtans is deze symmetrische ruimte niet van een noëtische orde. Ze wordt fundamenteel gedragen door de ethische houding van respect. Deze ethische grondslag verwijst naar een intersubjectieve objectieve ruimte.
Door dit ternaire schema kunnen de drie momenten van de ethiek vanuit de ethische intentie worden begrepen. Hiermee wordt een van de belangrijkste moeilijkheden van het dialogische denken omzeild. Deze moeilijkheid bestaat erin dat er een sprong moet worden gemaakt vanuit de vrijheid naar de alteriteitsstructuur (de tweede persoon). Het handelingsveld (de derde persoon) kan niet meer zijn dan een ‘secundaire’ toegevoegde noodzakelijke structuur die de mogelijkheid aanbiedt aan de geappelleerde vrijheid zich concreet te realiseren in de werkelijkheid. Het ternair-hermeneutische denken van Ricoeur laat echter toe de betekenissen van de ethische intentie te begrijpen vanuit het menselijke verlangen zonder hierbij de ander te reduceren tot het ‘ik’.
ISSN: 0772-4381
Publication status: published
KU Leuven publication type: IT
Appears in Collections:Centre for Ethics, Social and Political Philosophy
× corresponding author
# (joint) last author

Files in This Item:
File Description Status SizeFormat
Ricoeur-uil van minerva.tifFULL TEXT Published 724KbTIFFView/Open

 


All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.