ITEM METADATA RECORD
Title: Zen en de kunst van het ontsnappen. Meditatie over Gilles Deleuze
Authors: Justaert, Kristien
Issue Date: 2008
Publisher: VU University Press
Host Document: Het postmodernisme voorbij?
Conference: Nederlands-Vlaamse filosofiedag location:Amsterdam date:19 November 2007
Abstract: Als het postmodernisme omschreven wordt als een filosofische stroming die elke metafysica verdacht maakt, die het beeld viert en de leegte daarachter accepteert of negeert, dan leert Deleuze ons bij uitstek hoe we aan dat postmodernisme kunnen ontsnappen. Het zogenaamde ‘einde van de metafysica’ negerend, heeft Deleuze zich als geen ander grote filosofische thema’s waaronder ‘creativiteit’, ‘het ene en het vele’ en ‘mogelijkheid (bij Deleuze: het virtuele) en actualiteit’ eigen gemaakt en er zijn eigen stempel op gedrukt. In feministische kringen wordt Deleuze onthaald als een held die vrouwen eindelijk toelaat hun veelvoudige identiteit te accentueren en het leven ‘al dansend’ (Braidotti) te omarmen. Ik zal echter de stelling verdedigen dat Deleuze een zeer spirituele, zelfs ascetische filosofie voorstaat die er absoluut niet op gericht is deze wereld te omarmen, maar er integendeel voortdurend probeert aan te ‘ontsnappen’ (Deleuze: Dialogen) en dat zijn denken bovendien een subjectsvisie voorstaat die meestal niet in lijn ligt met bepaalde feministische aspiraties.

Als ‘alledaagse’ tegenhanger van dit metafysisch ontsnappen, en om Deleuzes metafysica te kunnen verduidelijken, zal ik Deleuzes denken vervolgens koppelen aan het zenboeddhisme.
Men beschouwt het boeddhisme wel eens als de religieuze pendant van het postmodernistische gedachtegoed: geen traditie is nog absoluut, dus kies ik voor het boeddhisme, een religie die steunt op de universele leegte en streeft naar onthechting en zo voor alle doelen inzetbaar is. Filosofisch gezien lijkt deze religie met haar eerder holistische metafysica echter allerminst aan te sluiten bij het gefragmenteerde karakter van het postmoderne denken. In mijn bijdrage zal ik aantonen dat het zenboeddhisme (als meest uitgepuurde vorm van het boeddhisme) qua metafysica veel dichter staat bij een denker als Deleuze, dan bij het wereldbeeld van de ‘doorsnee’ postmodernist.
Ik wil dus komaf maken met (1) een te gemakkelijk voor de kar spannen van Deleuzes filosofie door feministische denkers en (2) de idee dat zowel Deleuzes denken als het zenboeddhisme levensvisies met zich meebrengen die het ‘leven’ zoeken in deze wereld. Beide stellingen bevatten volgens mij immers typische ‘symptomen’ van het postmodernisme.
Publication status: accepted
KU Leuven publication type: AHb
Appears in Collections:Research Unit Systematic Theology - miscellaneous

Files in This Item:

There are no files associated with this item.

Request a copy

 




All items in Lirias are protected by copyright, with all rights reserved.